Van için ortak akıl

Haber: Orhan AŞAN / Şehrivan

Vanda meydana gelen depremin ardından Güneydoğu Anadolu Bölgesi Belediyeler Birliği (GABB) tarafında Deprem Çalıştayı düzenlendi. 2 gün süren Van Deprem Çalıştayında çeşitli üniversitelerden bilim adamları üç oturumda Van depremini ve yapılması gerekenleri masaya yatırdı. Van Valisi Münir Karaloğlu ile Van Belediye Başkanı Bekir Kayanın da katıldığı çalıştay Van için umut ışığı oldu. Çalıştayda ortaya çıkacak sonuçlarla depremden sonra yapılacaklar konusunda bir yol haritası hazırlanacak.


Rescate Otelde yapılan çalıştaya, Van Valisi Münir Karaloğlu, Van Belediye Başkanı Bekir Kaya, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir ile çeşitli üniversitelerden bilim adamları, sivil toplum örgütü temsilcileri, bölge belediye başkan ve yetkilileri katıldı.


Vali Karaloğlu: "Depreme Hazırlıksız Yakalandık"

Vali Karaloğlu, sağlık ve arama kurtarma çalışmalarında iyi olduklarını ancak hasar tespiti konusunda hazır kıta ekiplerin mutlaka kurulması gerektiğini söyledi. Karaloğlu, "Van Gerçekten ciddi bir felaketle karşılaştı. Ancak unutulmamalıdır ki kriz içinde fırsatı da barındırır. Bunu iyi değerlendirdiğimizde bu fırsata döner. Bunu fırsata çevirmek için aynı hedefe kilitlenmek, el ve akıl birliği yapmak gerekir. Bu çalıştay çok önemli. Vanın 1inci derece deprem bölgesi olduğunu şimdi öğrendik. Bunda bilim adamlarımızın da eksiği olduğunu düşünüyorum. Geçmişten kısmen ders aldığımızı düşünüyorum. Arama kurtarma konusunda çok ciddi bir sıkıntı yaşamadık. Ilk yardım ve sağlıkta sıkıntı yaşamadık. Hiç ders almadığımız bir konu ise toplum olarak kamu kurumlarının yerel yönetimleri olarak hiç deprem olmayacak ve doğal afet olmayacak gibi yaşıyoruz. Inşallah bu hazırlıksız yakalandığımız son afet olur. Dünyada önemli deprem ülkesiyiz. Hasarların tespiti konusunda hazır değildik. Her mühendisi çağırdığımızda gelip tespit yapacağını düşündük. Ancak bu eksiklik hazır kıta olarak hasar tespit ekiplerinin bekletilmesiyle giderilecek. Bir afet olduğu zaman ilk olarak onlar gidecek. Böyle olursa ne bu kadar insanımızı kaybederiz neden bu kadar maddi hasar olur. Inşallah bu çalıştay eksiklerimizi görme açısından uyarıcı olur" dedi.


"DOĞAYI KENDIMIZE UYARLAMAKTAN VAZGEÇMELIYIZ"

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir ise insanların doğayı kendisine uyarlamaya çalıştığını söyledi. Ortak bir akıl üzerinde çalışmak gerektiğini belirten Baydemir, "Valilikle birlikte çalışacağız. Van büyük bir felaket yaşadı. Bu ortamda ortak akıl aktivitesine büyük ihtiyaç var. El ele vermiş, Valilik, belediye ve STKların dayanışmasına ihtiyaç var. GABB olarak depremden sonra Van halkını yanındaydık. Yaraları sarmak içi elimizden gelen gayreti ortaya koyuyoruz. Sizinle birlikte olacağız. Esas olan Vanın kendi dinamiklerini harekete geçirmesidir. Türkiyenin çeşitli ilerinden gelen gönüllüler aynı yerde yatıp kalkıp Van için çalışıyorlar. Biz de bunu yapıp pratik ve bilimsel bakış açısını birlikte çalıştırmalıyız. Şehrin planlama mastır planı o kentin anayasası gibidir. Öncelikli olarak temel ilkeler ve prensipleri oluşturmak lazım. 81 il depreme hazır değil. Bu ülke sorunudur. Istanbul 7 büyüklüğündeki bir depreme hazır değil. Bizim vebalimiz çok büyüktür. Öyle bir planlama yapmalıyız ki kentin geleceğini yaşamını yetiştirmeye, kent toplumunu yaratmak zorundayız. Doğayı kendimize uyarlamaktan vazgeçmeliyiz. Kendimizi doğaya göre şekillendirmek zorundayız. Birlikte başarabileceğimiz çok şey var. Bu birlikteliği gördüğüm için çok mutluyum. Hiçbir darlık daimi değil" dedi.

"TARTIŞMALAR BIR KENERA BIRAKILMALI"

Van Belediye Başkanı Bekir Kaya ise, özellikle tartışmaların bir kenara bırakılıp kentin dinamiklerinin birlikte olması gerektiğini söyledi. Kaya, "Vanda yurttaşlarımızı kaybettik. 100 binlerce vatandaş kenti terk etti. Ülke olarak halk ve yöneticiler olarak geçmişten ders çıkarmayan bir toplumuz. Marmara, Afyon, Muradiyeyi çok çabuk unuttuk. Hiç bir önlem almadık. Alsaydık kentimiz bu kadar acı yaşamayacaktı. Bu kadar zarar olmayacaktı. Bu çalıştay sonrası çıkacak yol haritasına bizde uyacağız. Konuklarımızın yol haritası bize yol gösterecektir. Bir belediyenin tek başına şehri yapılandırması imkânsızdır. Büyük bir dayanışma şarttır. Tartışmalar unutulmalıdır. Kentin tüm dinamikleri dayanışma içinde olmalıdır. Herkes eleştirebilir. Belli bir süre ertelemeliyiz bu eleştirileri. Bu eleştirileri ödev olarak algılamak ve böyle çalışmak zorundayız. Herkesten destek istiyoruz" dedi. Daha sonra çalıştay başladı.

Afet yönetimi ve Şehir Planlama Ilkeleri konulu panelde konuşan Mimar Yavuz Önen, bir zamanlar OHAL Valisi olan birinin sonradan Çevre ve Şehircilik Bakanı olabilme ihtimalinin olabileceğini söyleyerek, "Deprem gerçekliğini anlamayan ve bilmeyen hiç kimsenin yöneticilik yapmaması gerekiyor" dedi.

GABB ve Van Belediyesi tarafından düzenlenen çalıştayın ilk oturumunda "Afet yönetimi ve Şehir Planlama Ilkeleri başlığı ile gerçekleşti. Panele konuşmacı olarak Prof. Dr. Miktad Kadıoğlu, Doç. Dr. Pelin Özden, Mimar Yavuz Önen ve Şehir Planlamacıları Odası Genel Sekreteri Ümit Özcan katıldı. Doç. Dr. Pelin Özdenin ilk olarak sunumunun ardından bir sunum yapan Prof. Dr. Miktad Kadıoğlu, bireylerin afete hazırlığının çok önemli olduğunu belirterek, "Vanda her bireyi afete hazırlıklı hale getirirsek Van afete hazırlıklı olur. Afet yöneticileri resmin bütünün görmek zorunda. Herkesin burada bir rolü var. Afetin üstesinden tek kurum gelemez" dedi. Türkiyede en zor işin afet yönetimine herkesi katmak olduğunu belirten Kadıoğlu, "Insanları enkaz altında kurtarmak tüm mesele haline getirilirse bu afet yönetimi olmaz. Kriz yönetimi tek başına anlamsızdır. Bu tür durumlarda fay hattını konuşmak anlamsızdır. Önemli olan her şeye hazırlıklı olmaktır. Biz sürekli mümkün olmayan şeyleri hayal ediyoruz. Ezberleri bozamıyoruz. Tehlike belirlenmeli ama fazla kafa yormamalıyız. Tehlikeleri bileceksiniz, riski bileceksiniz ondan sonra karar vereceksiniz. Tüm planlar en kötü senaryoya göre yapılmalıdır. Türkiyede Afet yönetimi sistemi yok. Gerçek riski algılamada sorunumuz var onun için harekete geçemiyorunç Görüyoruz bazı okullarda ve binalarda tatbikat yapılıyor.ve sürekli başarılı geçti deniliyor. Bir tatbikat başarı geçsin diye yapılmaz ve eğer o tatbikat başarılı geçmiş ise burada bir sorun var. Türkiyede bir sivil savunma sireni var ama o da sadece savaş döneminde ve 10 Kasımda çalar. Bu nasıl savunma… Deprem olduğunda 10 dakikada komşu, 1 günde yerel afet gönüllüleri, 3 gün sonrada devlet gelir. Yerel kapasitenin bu açıdan güçlendirilmesi gerekiyor. Her yerel yöneticinin depremden sonra hedeflerinin olması gerekiyor dedi. Afet yönetiminin bir kalkınma problemi olduğunu söyleyen Kadıoğlu, "Afet yönetiminde çadırın yeri yoktur. Çadır bir yaşam yeri değil. Ama devlet hala çadır hesapları yapıyor. Japonların hiçbiri çadır kurmuyor depremden sonra bunlar aptal mı?" diyerek konuşmasını sonlandırdı.


Kadıoğlundan sonra konuşan Mimar Yavuz Önen ise her yeni depremin bir önceki depremin yalanlarını ortaya çıkardığını belirterek, "Her deprem önceki depremin yıkımlarını ve sonrasında gerçekleşmediğini bize hatırlatıyor. Son 5 yılda etkisi çok yüksek depremler yaşandı. Ama böylesi bir ülkede bu çabuk unutuluyor" dedi. Deprem sorumlularının bir dokunmazlığa büründüklerini ifade eden Önen, depremde asıl sorumlu yöneticiler ve sistemin kendisi olduğunu söyledi. Bir zamanlar OHAL Valisi olan birinin sonradan Çevre ve Şehircilik Bakanı olabilme ihtimalinin olabileceğini söyleyen Önen, deprem gerçekliğini anlamayan ve bilmeyen hiç kimsenin yöneticilik yapmaması gerektiğini belirtti. Depremin yer kürenin sorunu olduğuna dikkat çeken Önen, "Doğa ile bilim burada çatışırken bilim cılız kalıyor. Burada bilim yetmiyor. Bizim esas konuşmamız gereken doğal olmayan öncesi ve sonrası yaşananlara ilişkindir. Hiç olmazsa bu kez Van Depremi için gereken dersleri çıkartalım. Marmara depremine ilişkin deprem öncesine ilişkin çok önemli tespitlerimiz var. Egemen sınıflarla mücadelemi oluşturan en önemli şey depremdir. Meslek odalarını ayağa kaldıran ve insanları duyarlılığa çağıran depremdir. Depremler benim yaşamımda yer aldığı kadar toplumun da yaşamında yer alması gerekiyor. Türkiyede bilim tekniği halkın hizmetine sokmayı engelleyenler var. Bunlar her seferinde hayatımızı çalanlardır. Malzeme çalanlar aslında hayatımızı çalanlardır. Bunlar konutu bir rant ve ticaret haline getirenlerdir. Bunlarla mücadele etmemiz gerekiyor" diye konuştu. Önen konuşmasını Kürtçe bitirerek tüm katılımcılara teşekkür etti. Son olarak konuşan Şehir Planlamacısı Ümit Özcan, Japonya ile ilgili tartışmalara değinerek, Tokyo kentinin yüzde 98 Tokyo Belediyesine ait. İngilterede toprağın 5 cm altı ve üstü oluşan her şeyin yüzde 50si o rantı yaratanındır. Böylece toplumsal rantın topluma dönüşmesi sağlanır. Topraktan rant elde etmeyi kesmiş durumdayız. Kentlerimizin bu gün yaşadığı sorunlarında en temelinde yer alan hastalık bu. Biz esas sorunları yaratanlarla değil, birbirimizle uğraşarak mahvettik. Afet yönetiminden de afet sonrasından oluşanlarla da uğraşmak bana çok zor geliyor. Çünkü ben şehir planlayıcısıyım. Biz kentsel rantlardan vazgeçmiyoruz. Yapılan yeni düzenlemede afet acil durum diye bir şey oluşturuldu. Dünyanın hiçbir yerinde risk minimize edilmeden istenildiği kadar risk ile uğraşılsın başarı elde edilemez. Sorunlarımız artık salt deprem değil sel felaketleri de yaşanıyor. Yapmamız gereken başka şeyler var" dedi.

Tüm kamu kurumları ve STÖlerle birlikte planlamaların yapılması gerektiğini belirten Özcan, Afet oluşmadan önce riskleri aza indirgeyecek planlamaları yapılması gerekiyor. Fiziki yeniden yapılanmaların yanı sıra sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan yeniden yapılanlanmaların da hesaba katılması gerekiyor" dedi. Çalıştay iki gün süren sunumlar ve görüşlerle devam etti.

İkinci gün Genel Değerlendirme ile devam etti

Van Belediyesi ve Güneydoğu Anadolu Belediyeler Birliği (GABB) tarafından düzenlenen Van Deprem Çalıştayı ikinci gün oturumları ile devam etti. Genel Değerlendirme bölümünde Van ile ilgili bundan sonra ortaya konacak yol haritası belirlendi. GABB ve Van Belediyesi tarafından düzenlenen Van Deprem Çalıştayının ikinci gününde çalıştay da sunum yapan tüm akademisyenler aynı platformda bir araya gelerek Van ile bundan sonra yapılması gerekenlere cevap aradı. Kentin sorunlarının yer aldığı 12 soru akademisyenler tarafından cevaplandırılarak, neler yapılması konusunda karara varıldı. Moderatörlüğünü GABB Genel Sekreteri İsmail Doğanın yaptığı tartışma platformuna Bahçeşehir Üniversitesinden Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı, Yrd. Doç. Dr. Nilgün Camkesen, Bayburt Üniversitesinden Prof. Dr. Yakup Basmacı, Maltepe Üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet Tanyaş, Istanbul Teknik Üniversitesinden Prof. Dr. Miktad Kadıoğlu, Istanbul Üniversitesinden Doç. Dr. Pelin Pınar Özden, Yıldız Teknik Üniversitesinden Doç. Dr. Zafer Kutuğ, Istanbul Teknik Üniversitesinden Doç. Dr. Mehmet Ali Yüzer ve Mimar Yavuz Önen katıldı. Toplantıya katılan Van Belediye Başkanı Bekir Kayada söylenenleri teker teker not etti.


Doğan yaptığı açıklamada çalıştay için tüm kurumların davet edildiğini ancak bazı kurumların gelmediğini belirterek, "Sayın Valimizde sözlü olarak kurumların gelmesi yönünde talimat verdiğini duyduk, teşekkür ediyoruz. Resmi kurumların dışında kurumların büyük bir bölümü buraya katıldılar" dedi. Planlama süresince merkezi idare ile yerel idare arasındaki koordinasyon nasıl sağlanmalıdır? Sorusu Bahçeşehir Üniversitesinden Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı cevapladı. Merkezi idare ve yerel idare arasında bir iletişimin olmaması durumunda bir başarının elde edilemeyeceğini söyleyen Ilıcalı, süresi olmayan protokollerden mutlak suretle kaçınılması gerektiğini belirtti. Üç protokol önerisi yapan Ilıcalı, "Bir kent planlaması yapılması ve bu planlamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılması, düzenleme ve izleme kurulu oluşturulması, teknik ve idari şartname belirlenmesi. Bu üç nokta gerçekleşmesi durumunda kentin yeniden planlaması konusunda çok önemli bir adım atılır. Dile getirdiğimiz bu öneriler hızlıca hayata geçmelidir. Çünkü Vanın zaman kaybına tahammülü yok. Bunlar başlatılırken bur uzmanların oluşturacağı bir kurul oluşturulur. Bu kurul acilen toplanarak bir karar verir" dedi. Van Belediyesinin imkanlarının kıt olduğu ve tek başına bunu yapamayacağını söyleyen Şehir Planlamacıları Odası Genel Sekreteri Ümit Özcan, "Belediyenin altyapılarının büyük sorunları var. Bu sorunlarının ortadan kaldırılması için mutlaka yapılacak her şey bir protokole bağlanmalıdır" dedi. Istanbul Üniversitesinden Doç. Dr. Pelin Pınar Özden ise merkezi hükümetlerin sürekli yereli dikkate almadan çalışmalar yaptığını belirterek, "Merkezi idareyi yok saymadan, yapılacak işlerde yetkiler yerele verilmelidir. Yetki paylaşımlarının yapılması ve yerelin güçlü yetkilerle donatılması gerekiyor" dedi. Yapılacak planın kapsamı ne olacağı ile ilgili görüşlerini dile getiren Prof. Dr. Miktad Kadıoğlu ise, Eylem planlarının tüm kenti kapsayacak bir plan olması gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Miktad Kadıoğlu, "Sadece kentin altyapısı değil, kentin sağlık, eğitim, barınma, ekonomi ve sosyal yanlarının da iyi tartışılması gerekiyor. Planlamanın temelinde kentin tüm kesimlerinin yer alması gerekiyor." diye konuştu. Vandaki hasar tespit çalışmalarındaki sıkıntıların çözülmesi için bir standartlaşmasının gerektiğini belirten Kadıoğlu, "Bir plan yapıyorsanız DASKı içerisine almanız gerekiyor. Mimarlar Odası ve diğer kesimlerin içerisinde olması gerekiyor. Hasar tespitinin kapsamlı olarak ele alınması gerekiyor" diye konuştu. Doç. Dr. Zafer Kutuğ ise Vanın birinci deprem bölgesine alınacağını belirterek, "Bununla birlikte şehir planlaması ve birçok konu değişecek. Halkın çok acil cevap alması gereken sorular var. Bu soru ve sorunların hemen çözülmesi gerekiyor. Çok hızlı bir şekilde binaların durumu ile ilgili karar verilmeli. Ama bunun için acilen akademisyen ve asistanların eğitim süreçlerine katılması gerekiyor. Sahalarda incelemelerde bulanarak ve seminerler verilerek bu teknik elemanlar yetiştirilebilinir. Bu binalar bu sayede bitirilebilinir. Böylece mağdur olan vatandaşlarımızın sorunlarına belli bir çözüm geliştirilebilinir" diye konuştu.

Bu haber 198 defa okundu.
<< Önceki || Sonraki >>